W piątek, 14 marca 2025 roku, w murach III LO odbyło się jedno z najważniejszych wydarzeń naszego projektu – okrągły stół z udziałem Prezydenta Miasta Wałbrzycha, dr. Romana Szełemeja, oraz reprezentantów urzędu miejskiego. Podczas spotkania zapoznaliśmy się z zielonymi inicjatywami Wałbrzycha i zaangażowaliśmy się w bezpośrednią dyskusję o ekologii, ochronie klimatu oraz zrównoważonym rozwoju. Nasz Core Team miał szansę zaprezentować decydentom rówieśniczy punkt widzenia i udowodnić, że młodzi ludzie chcą mieć realny wpływ na ekologiczną transformację swojego otoczenia.

Kluczowym punktem debaty była również dyskusja o budowaniu w Wałbrzychu włączających, bezpiecznych i przyjaznych przestrzeni, otwartych na potrzeby każdej młodzieży, niezależnie od napotykanych barier czy trudności życiowych. Spotkanie to pokazało, jak ważny jest partnerski, bezpośredni dialog między młodym pokoleniem a władzami miasta w kreowaniu wspólnego jutra.

Nasze zielone postulaty możecie zobaczyć na stronie projektu:
https://wuesem.org/projekt-zielony-krok-w-przyszlosc/

  • Nasza obserwacja: Podzamcze i Piaskowa Góra to gęsto zaludnione osiedla. Latem rozległe powierzchnie z kostki i asfaltu intensywnie się nagrzewają, tworząc tzw. miejskie wyspy ciepła. Brakuje naturalnego cienia w miejscach spotkań i na trasach do szkół.
  • Nasza prośba: Ograniczenie betonu na osiedlowych podwórkach oraz wprowadzenie naturalnych osłon przed upałem blisko miejsc zamieszkania.

Proponowane rozwiązanie: Utworzenie programu parku kieszonkowego oraz nasadzeń drzew wysokopiennych na terenach miasta (gminnych i spółdzielczych), połączone z zastępowaniem zbędnych utwardzonych placów powierzchniami biologicznie czynnymi – trawnikami, łąkami, parkami.

  • Nasza obserwacja: Przestrzenie między kamienicami w starszych częściach miasta bywają zaniedbane i często pełnią rolę nieformalnych parkingów. Młodzież z tych dzielnic nie ma w swoim najbliższym otoczeniu bezpiecznych i estetycznych miejsc do spędzania czasu wolnego.
  • Nasza prośba: Stworzenie bezpiecznych, zielonych i zadbanych przestrzeni sąsiedzkich w historycznych częściach Wałbrzycha.

Proponowane rozwiązanie: Uruchomienie miejskiego programu „Zielone Podwórka Wałbrzycha” (zdobywając środki, dotację na start), obejmującego uporządkowanie przestrzeni, tworzenie ogólnodostępnych skwerów z ogrodami deszczowymi, montaż oświetlenia solarnego oraz małej architektury, zabezpieczenie środków na utrzymanie tych przestrzeni w kolejnych latach.

  • Nasza obserwacja: Specyfika ukształtowania terenu Wałbrzycha i okolic jest wyzwaniem, ale główną przeszkodą w codziennym poruszaniu się po mieście pozostaje brak spójnej infrastruktury rowerowej. Przejazd z Podzamcza czy Piaskowej Góry do Centrum wymaga poruszania się po ruchliwych jezdniach.
  • Nasza prośba: Umożliwienie bezpiecznego, taniego i ekologicznego dojazdu do szkół oraz miejsc wypoczynku bez konieczności korzystania z transportu samochodowego.

Proponowane rozwiązanie: Budowa wydzielonych i ciągłych ścieżek rowerowych łączących północne osiedla ze Śródmieściem, z uwzględnieniem infrastruktury dla pojazdów elektrycznych oraz montażem stacji naprawy rowerów przy szkołach i dworcach kolejowych.

  • Nasza obserwacja: Koszty codziennych dojazdów stanowią zauważalne obciążenie dla uczniów i studentów. Ponadto ograniczona liczba kursów w godzinach wieczornych utrudnia ekologiczny powrót z wydarzeń kulturalnych czy sportowych.
  • Nasza prośba: Wprowadzenie zachęt do powszechnego korzystania z transportu miejskiego zamiast samochodów osobistych.

Proponowane rozwiązanie: Wprowadzenie preferencyjnego „Wałbrzyskiego Biletu Klimatycznego” (niedrogiego biletu semestralnego dla młodzieży do 26. roku życia) oraz optymalizacja rozkładu jazdy linii autobusowych w godzinach początku i końca zajęć oraz godzinach wieczornych szczególnie w dniach miejskich imprez.

  • Nasza obserwacja: Największym atutem Wałbrzycha jest otaczająca go przyroda (m.in. Park Sobieskiego, Chełmiec, Lisia Kopa). Niepokoją nas jednak przypadki wycinki dojrzałych drzew przy realizacji nowych inwestycji.
  • Nasza prośba: Skuteczna ochrona istniejącego drzewostanu, który stanowi naturalną barierę ochronną i mikroklimatyczną miasta.

Proponowane rozwiązanie: Uchwalenie lokalnych „Standardów Ochrony Drzew w Inwestycjach Miejskich” (obowiązkowe audyty przed wycinką, ochrona w okresie lęgowym) oraz powołanie Miejskiego Konserwatora Przyrody, którego zadaniem było by nie dbanie o jakość obecnego drzewostanu ale o strategiczny rozwój zieleni w miejscie.

  • Nasza obserwacja: Mimo wprowadzonego w Wałbrzychu zakazu używania jednorazowych opakowań z plastiku, w szkołach zdarza się, że wciąż brakuje spójnego systemu segregacji odpadów (na korytarzach stoją pojedyncze kosze na odpady zmieszane) oraz łatwego dostępu do darmowej wody pitnej bez konieczności kupowania napojów w butelkach PET.
  • Nasza prośba: Wzmocnienie w szkołach obecnej infrastruktury wspierającej nawyki zero-waste i umożliwiającej rzetelną segregację śmieci.

Proponowane rozwiązanie: Sprawdzenie we wszystkich placówkach oświatowych standardu stacji do segregacji odpadów (papier, szkło, tworzywa, bio) wraz z czytelną infografiką oraz montaż nowoczesnych poidełek z wałbrzyską kranówką, ułatwiających napełnianie własnych bidonów.

  • Nasza obserwacja: Oczekiwanie na autobus przy głównych arteriach komunikacyjnych (ul. Wrocławska, Armii Krajowej, Kolejowa) w słoneczne dni jest uciążliwe ze względu na nagrzewające się wiaty i brak cienia.
  • Nasza prośba: Przekształcenie infrastruktury przystankowej w elementy wspierające zieloną retencję.

Proponowane rozwiązanie: Sukcesywna wymiana wiat na tzw. „Zielone Przystanki” – z dachami pokrytymi roślinnością ekstensywną (np. rozchodnikiem), która chłodzi otoczenie i zatrzymuje wodę opadową. Nasadzenia drzew przy przystankach a gdzie nie ma takiej możliwości Ustawienie donic z drzewami dającymi cień.

  • Nasza obserwacja: Zbyt częste i niskie koszenie niektórych miejskich trawników prowadzi do szybkiego wysuszania gleby, potęguje zapylenie i niszczy lokalną bioróżnorodność.
  • Nasza prośba: Zarządzanie miejską zielenią niską z większą różnorodnością.

Proponowane rozwiązanie: Ograniczenie częstotliwości koszenia wybranych terenów gminnych do 1–2 razy w roku, wysiewanie wieloletnich łąk kwietnych oraz wzmocnienie działań edukacyjnych wyjaśniających korzyści z retencji wody w glebie.

  • Nasza obserwacja: Osoby mieszkające w budynkach wielorodzinnych mają ograniczony dostęp do własnej przestrzeni ogrodowej i możliwości nauki uprawy roślin.
  • Nasza prośba: Udostępnienie przestrzeni do prowadzenia zespołowych projektów ogrodniczych.

Proponowane rozwiązanie: Wyznaczenie terenów gminnych (np. przy domach kultury, szkołach lub parkach) pod Młodzieżowe Ogrody Społeczne – miejsca nauki biologii w praktyce, kompostowania i integracji lokalnej. Takie miejsca już powstają przy wsparciu organizacji pozarządowych i mogłyby stać się standardem dla wszystkich szkół.

  • Nasza obserwacja: W mieście brakuje dedykowanego miejsca do organizacji bezpłatnych warsztatów naprawczych, wymiany odzieży czy inicjatyw z zakresu gospodarki obiegu zamkniętego.
  • Nasza prośba: Połączenie poprzemysłowej tożsamości Wałbrzycha z nowoczesnymi trendami ekologicznymi.

Proponowane rozwiązanie: Utworzenie w przestrzeni Starej Kopalni lub innego rewitalizowanego obiektu punktu „Re-use” z pracownią naprawczą, strefą wymiany książek i ubrań oraz salą warsztatową.

  • Nasza obserwacja: Położenie Wałbrzycha na terenach nachylonych sprawia, że podczas ulewnych deszczy woda opadowa szybko spływa ulicami do kanalizacji, zamiast nawadniać miejską zieleń.
  • Nasza prośba: Zatrzymanie i wykorzystywanie wody opadowej w miejscu jej opadu.

Proponowane rozwiązanie: Tworzenie ogrodów deszczowych i niecek retencyjnych przy placówkach oświatowych, parkach lub skwerach oraz wykorzystywanie zgromadzonej deszczówki do pielęgnacji miejskich parków i zieleńców.

  • Nasza obserwacja: Pomysły młodzieży w tradycyjnym Budżecie Obywatelskim często przegrywają w głosowaniach z dużymi projektami infrastrukturalnymi.
  • Nasza prośba: Zapewnienie młodym mieszkańcom realnego wpływu na proekologiczne zmiany w mieście.

Proponowane rozwiązanie: Wyodrębnienie z budżetu miasta stałej puli w ramach Zielonego Młodzieżowego Budżetu Obywatelskiego, w którym autorkami, autorami i głosującymi byłaby młodzież w wieku 13–26 lat.